Kompresör, genellikle gazları ve havayı atmosfer basıncından daha
yüksek basınçlara sıkıştırmak için kullanılan bir motorlu makinedir. Bu
şekilde kullanıldığı gibi atmosfer basıncının altına inme bölümünde de
kullanılır. Halk dilinde olduğu gibi havayı sıkıştırarak bize onu
basınçlı bir şekilde sunar.
Kompresörlerin tasarım çeşitleri mevcuttur ;
* Pistonlu Kompresör
* Vidalı Kompresör gibi çeşitleri mevcuttur. Bunun yanında, hava kompresör,dizel kompresör,hermetik kompresör vss gibidir.
Vidalı
hava kompresörleri pozitif yerdeğiştirmeli (deplasmanlı)
kompresörlerdir. En yaygın kullanılan vidalı hava kompresörleri, tek
kademeli, yağ enjeksiyonlu, helisel ve spiral lobları ve yivleri
(çıkıntı ve oyukları) olan bir çift (erkek ve dişi) rotordan oluşan vida
(air-end, rotary screw) kullanarak yapılan kompresörlerdir. Bu
kompresörlerde kapalı bir gövde (vida gövdesi) içinde dönerek, (loblar
ve yivler arasındaki) havayı (çıkışa öteleyerek/sürerek) sıkıştıran bir
çift rotor vardır. Emme ve çıkış valfleri yoktur. Bu üniteler, esas
olarak, vida rotorları ve rotorlar ile vida gövdesi arasındaki
açıklıkları kapatması için vida içine enjekte edilen (püskürtülen) yağ
vasıtasıyla soğutulur (ve vida içinde ısınan yağ hava veya su soğutmalı
yağ soğutucundan geçirilerek soğutulur).
Kompresör içinde yağ
vasıtasıyla soğutma yapılmasının sonucunda, çalışan parçaların çalışma
sıcaklığı asla aşırı yüksek değerlere çıkmaz. Vidalı kompresör, bu
özellikleri dolayısıyla, sürekli çalışabilen, hava veya su soğutmalı
kompresör paketi/ünitesi olarak yapılır.
Basit dizaynı (tasarımı)
ve aşınan parçaların azlığı, vidalı hava kompresörlerinin bakımının,
çalıştırılmasının kolay olmasını ve kurulumunun (tesinin) esnek (özel
şartlar gerektirmeden, kolayca) yapılabilmesini sağlamaktadır
İki
kademeli yağ enjeksiyonlu (yağ beslemeli/püskürtmeli) vidalı
kompresörlerde rotorlar ve onları çevreleyen gövde vida (air end, hava
kafası, vida grubu) aksamını oluşturur. Kompresyon birbine seri bağlı
ilk/birinci ve ikinci/final kademe vidaları tarafından paylaşılarak
gerçekleştirilir. Bu, tüm kompresör veriminin, tam yükte motor
güç/kilowatt sarfiyatı olarak/açısından, %15′e kadar daha yüksek
(verimli) olabilmesini sağlar. İki kademeli vidalı kompresör vidalı
kompresörün basitliği ve esnekliği ile iki kademeli ve çift etkili
pistonlu kompresörün enerji verimini birleştirir. İki kademeli vidalı
kompresörler hava ve su soğutmalı olarak ve tam paketlenmiş/ünite olarak
(kapalı ve tüm bileşenleriyle çalıştırılmaya hazır kasa olarak)
yapılırlar.
Yağsız (oil free, bastığı havaya kompresyon elemanı
vida içinde yağ karışmayan) vidalı hava kompresörleri kompresyon
odasında/bölmesinde yağ olmaksızın çalışacak şekilde dizayn edilmiş
(tasarlanmış) , havayı yağ olmaksızın sıkıştıran vida (air end)
kulllanılarak yapılan kompresörlerdir. Yağsız vidalı hava kompresörleri,
yağsız basınçlı hava ihtiyaçlarını karşılamak için, hava soğutmalı ve
su soğutmalı olarak yapılırlar ve yağ enjeksiyonlu vidalı
kompresörlerinin kullanım esnekliğinin aynısını sağlarlar.
Vidalı
hava kompresörleri hava soğutmalı ve su soğutmalı, yağ enjeksiyonlu
veya yağsız , tek kademeli veya iki kademeli olarak imal edilirler.
Basınç ve kapasite olarak geniş bir uyarlama aralığına (çeşitliliğe)
sahiptirler.
